Tàu Hera tới cặp tiểu hành tinh Didymos và Dimorphos
· Ban biên tập BehindLines
Tàu thăm dò Hera của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) đã đến gần mục tiêu của mình là các tiểu hành tinh Didymos và Dimorphos. Theo Science News, tàu đã bay qua cách cặp thiên thể này dưới 30 km vào ngày 4 tháng 11, sau hơn hai năm hành trình. ESA, đơn vị điều hành sứ mệnh, cho biết tàu hiện cách hệ thống từ 25 đến 30 km và đã bắt đầu "giai đoạn mô tả đặc điểm ban đầu".
Một hệ đôi chưa từng có
Theo Science News, đây là lần đầu tiên các nhà khoa học khám phá hai tiểu hành tinh cùng di chuyển với nhau: bảy tiểu hành tinh khác mà tàu vũ trụ đã nghiên cứu cho đến nay đều đơn độc. ESA cho biết Didymos có đường kính khoảng 780 mét, còn Dimorphos là 151 mét. Ngày 26 tháng 9 năm 2022, tàu DART của NASA đã đâm vào Dimorphos; theo Science News, cú va chạm đã rút ngắn chu kỳ quay quanh Didymos của nó hơn nửa giờ. Ưu tiên của Hera là nghiên cứu hệ quả của thử nghiệm phòng vệ hành tinh này.
Hera cần đo những gì
ESA liệt kê những điều chưa biết: khối lượng chính xác và cấu trúc của Dimorphos, lý do nó bị lệch hướng nhiều hơn hẳn các mô phỏng dự báo, và cách cú va chạm làm thay đổi tiểu hành tinh này, vốn có thể mang một hố khổng lồ, quay hỗn loạn hoặc đã đổi hình dạng. Cơ quan này muốn nhờ đó biến phương pháp tác động động năng thành một kỹ thuật được hiểu rõ.
Science News bổ sung các câu hỏi thuần khoa học. Các nhà thiên văn ước tính khoảng 15% tiểu hành tinh là tiểu hành tinh đôi. Didymos quay nhanh đến mức lực hấp dẫn của nó có thể không giữ nổi toàn bộ đá, và các nhà nghiên cứu kỳ vọng Dimorphos là một đống tảng đá và mảnh vụn. Trước va chạm, Dimorphos luôn hướng cùng một mặt về phía Didymos; cú va chạm có lẽ đã làm nó lật nghiêng, nhưng không ai biết hiện nó ở trạng thái nào. Eva Lilly, thuộc Planetary Science Institute, nhấn mạnh rằng người ta không biết hệ thống sẽ mất bao lâu để ổn định.
Những người bạn đồng hành vào tháng Một
Hera sẽ thả hai vệ tinh nhỏ vào tháng Một, vẫn theo Science News. Một trong số đó, Juventas, to cỡ một hộp đựng bánh mì, mang theo một radar thuộc loại mới để dò bên trong Dimorphos và sẽ thử hạ cánh xuống bề mặt của nó. Patrick Michel, thuộc CNRS, hy vọng lần hạ cánh này sẽ giúp nối những gì ta thấy ở một tiểu hành tinh với cách nó thực sự hành xử, sau bất ngờ từ tàu OSIRIS-REx khi nó lún sâu khoảng nửa mét vào mặt đất của Bennu.
Vì sao điều này quan trọng
ESA giới thiệu Hera là sứ mệnh phòng vệ hành tinh đầu tiên của mình. Các quan sát mới chỉ bắt đầu: theo Science News, tàu sẽ dành những tuần tới để tiến lại gần hai tiểu hành tinh, và câu trả lời cho các câu hỏi mà ESA nêu ra vẫn chưa được biết.