BehindLines

TRACERS đưa ra những manh mối đầu tiên về tái nối từ

· Ban biên tập BehindLines

Ngày 29 tháng 10, NASA đã trình bày những kết quả đầu tiên từ một phân tích các quan sát của sứ mệnh TRACERS, sử dụng hai vệ tinh được phóng năm 2025. Nghiên cứu, đăng trên Journal of Geophysical Research, dựa trên dữ liệu của năm đầu tiên. Nó cung cấp một vài manh mối về cách thời tiết vũ trụ tác động lên từ trường Trái Đất, nhưng chính NASA cũng coi đây mới là bước đầu.

Hiện tượng được nghiên cứu là tái nối từ. Gió Mặt Trời, một dòng hạt tích điện liên tục từ Mặt Trời, mang theo các từ trường gặp từ quyển, tấm khiên từ của Trái Đất. Năng lượng tích tụ ở ranh giới, gọi là đỉnh từ quyển, rồi các đường sức từ có thể bị đứt và bắn các hạt với tốc độ cao về phía khí quyển. Nguyên lý chung đã được hiểu; còn việc năng lượng được truyền như thế nào và đỉnh từ quyển phản ứng ra sao thì vẫn còn câu hỏi.

Câu hỏi trọng tâm là liệu vị trí xảy ra tái nối có ảnh hưởng đến phản ứng của đỉnh từ quyển nhiều hơn tốc độ của nó hay không. Để trả lời, hai vệ tinh bay nối đuôi nhau trên quỹ đạo đồng bộ Mặt Trời và đi qua các vùng cusp cực, nơi các đường sức hội tụ phía trên các cực từ. Những lần bay qua cusp phía nam lặp đi lặp lại cho phép so sánh các số đo.

Theo bài viết, dữ liệu từ các thiết bị phân tích ion ở vùng cusp cho thấy tái nối chủ yếu là một quá trình mang tính không gian: thứ thay đổi là vị trí của nó, chứ không phải tốc độ thay đổi theo thời gian. Stephen Fuselier, phó nhà nghiên cứu chính của sứ mệnh, gọi đây là một bước đầu quan trọng. NASA nói rõ rằng các phép đo trong tương lai sẽ phải xác nhận kết quả này.

Một vệ tinh từng gặp sự cố sau khi phóng; nhóm đã khôi phục liên lạc và việc thu thập thường xuyên đã bắt đầu. NASA không nêu nguyên nhân trên trang này. Hiện hai tàu quan sát cusp phía nam nhiều lần mỗi ngày, và hồi tháng 9 cơ quan này đã phê duyệt việc kéo dài sứ mệnh chính đến mùa xuân năm 2027.

Công trình này khác với một nghiên cứu trước đó của Đại học Iowa, đăng trực tuyến ngày 19 tháng 5 trên Geophysical Research Letters, vốn dựa trên số đo electron của chỉ một vệ tinh. Chủ đề vẫn ở mức sơ bộ: riêng nó chưa thể dự báo bão địa từ, dù hiểu rõ hơn về tái nối sẽ giúp dự đoán chúng.

Nguồn