BehindLines

Webb: va chạm là giả thuyết được ưu tiên để giải thích vòng của GS18660

· Ban biên tập BehindLines

Một vòng gồm các ngôi sao đang hình thành bao quanh tâm GS18660, một thiên hà được quan sát bằng kính viễn vọng không gian James Webb. Nghiên cứu công bố ngày 8 tháng 9 năm 2026 trên Astronomy & Astrophysics mô tả thiên hà này ở thời điểm Vũ trụ mới khoảng hai tỷ năm tuổi. Tương tác với thiên hà nhỏ lân cận là cách giải thích được ưu tiên; vai trò có thể có của cấu trúc dạng thanh vẫn cần làm rõ. Nghiên cứu đã công bố.

Dữ liệu không đến từ đợt quan sát vào mùa thu này. Bản tiền công bố ghi nhận dữ liệu thu ngày 26 tháng 11 năm 2024 bằng NIRSpec, thiết bị quang phổ của Webb; bản thảo được nộp vào tháng 12 năm 2025. Trình tự này phân biệt thu thập dữ liệu, lần đầu phổ biến nghiên cứu và công bố trên tạp chí. Phiên bản đầu và phương pháp.

NIRSpec cho phép khảo sát ánh sáng tại nhiều vị trí trong hệ. Nhờ đó, các nhà nghiên cứu đối chiếu cấu trúc nhìn thấy được, chuyển động của khí và lịch sử hình thành sao. Họ tìm thấy một đĩa quay, đồng thời có những chuyển động khó giải thích chỉ bằng sự quay đó. Mô hình cho thấy thành phần chuyển động theo phương bán kính khoảng 200 kilômét mỗi giây. Tuy nhiên, biên độ chính xác và cách diễn giải vẫn chưa chắc chắn.

Một thiên hà đồng hành nằm gần đó. Độ chênh vận tốc so với GS18660, đo bằng quang phổ theo đường ngắm của chúng ta, đạt khoảng 425 kilômét mỗi giây. Cùng với các cấu trúc nối hai thiên thể và những ngôi sao trẻ trong vòng, tập hợp dấu hiệu này ủng hộ kịch bản tương tác gần đây. Đây không phải là quan sát trực tiếp vụ va chạm.

Tuy vậy, các tác giả vẫn giữ một khả năng khác: cấu trúc dạng thanh có thể góp phần sắp xếp khí và tạo ra vòng nhờ cộng hưởng. Một tương tác cũng có thể đã kích hoạt sự hình thành thanh, rồi đến vòng; vì thế, các kịch bản không nhất thiết loại trừ nhau. Hình ảnh sâu hơn, đặc biệt bằng NIRCam, sẽ giúp phân biệt rõ hơn các quần thể sao và bản chất của cấu trúc này.

Do đó, hệ này đáng chú ý vì sự chưa chắc chắn ấy cũng như vì hình dạng của nó. Phân biệt các cơ chế sẽ làm sáng tỏ cách các thiên hà tổ chức cấu trúc trong Vũ trụ trẻ. Những quan sát bổ sung sẽ cho phép kiểm tra liệu các dấu hiệu được tập hợp hiện nay có đủ để giải thích sự hình thành của hệ hay không.

Nguồn