Phát hiện dấu vết hồng cầu trong xương khủng long
· Ban biên tập BehindLines
Một nhóm quốc tế do Đại học Curtin (Úc) dẫn đầu cho biết đã phát hiện các tế bào máu bị khoáng hóa và những phân tử có nguồn gốc từ hemoglobin trong một mẩu xương khủng long khoảng 115 triệu năm tuổi. Nghiên cứu, công bố đầu tháng 11 trên tạp chí PNAS, được nêu là lần xác nhận hóa học đầu tiên thuộc loại này đối với hồng cầu hóa thạch, theo Curtin.
Một loài thú chân thằn lằn nhỏ ở Brazil
Theo Sci.News, các xương chi sau thuộc về Aratasaurus museunacionali, một loài thú chân thằn lằn (theropod) thuộc kỷ Phấn Trắng sớm, được tìm thấy ở đông bắc Brazil, tại địa điểm Mina Pedra Branca, thuộc hệ tầng Romualdo. Theo Popular Science, đây là một cá thể chưa trưởng thành, được phát hiện năm 2008, chiều dài ước tính hơn 10 feet, tức hơn ba mét.
Các nhà nghiên cứu quan sát thấy nhiều cấu trúc nhỏ hình elip trong các ống mạch máu của xương. Sci.News cho biết chúng dài trung bình khoảng 23 micromet và rộng 20 micromet.
Các phân tích cho thấy điều gì
Cũng theo Sci.News, nhóm nghiên cứu đã xác định được heme B, phân tử then chốt trong việc vận chuyển oxy của hemoglobin, cùng một dạng đã bị biến đổi hóa học. Chụp ảnh và quang phổ cho thấy những dấu hiệu heme khác trong chính các cấu trúc này. Curtin bổ sung rằng các axit amin liên quan đến collagen cũng được tìm thấy.
Để giải thích sự bảo tồn này, các tác giả nêu vai trò của một khoáng chất gốc mangan là hausmannite, được cho là đã làm bền các tế bào. Họ cũng giả định xác được chôn nhanh trong môi trường nghèo oxy và giàu vi sinh vật, theo thông cáo của Curtin.
Điều này thay đổi gì, và các giới hạn
Trưởng nhóm nghiên cứu, giáo sư Kliti Grice, gọi phát hiện này là "mang tính cột mốc" và cho rằng nó thách thức quan niệm rằng hemoglobin không thể tồn tại qua các thang thời gian địa chất. Theo Curtin, kết quả có thể giúp nghiên cứu sự tiến hóa của máu, trao đổi chất và mức độ hoạt động của các loài động vật đã tuyệt chủng. Đồng nghiệp của bà, Martin Van Kranendonk, cũng nhắc đến những ứng dụng có thể có cho sinh học vũ trụ, tức việc tìm kiếm dấu vết sự sống cổ xưa ở nơi khác trong Vũ trụ.
Tuy vậy, các bài đưa tin về nghiên cứu đều kêu gọi thận trọng. Sci.News nêu rõ kết quả không có nghĩa là máu còn nguyên vẹn hay toàn bộ protein hemoglobin đã sống sót: đó là các dấu vết phân tử được lưu giữ trong tàn tích khoáng hóa của tế bào. Popular Science trình bày các hệ quả về trao đổi chất, tiến hóa của máu và sinh học vũ trụ như hướng cho các nghiên cứu tương lai, chưa phải kết quả đã được xác lập.
Nghiên cứu mang tên "Heme signatures in mineralized red blood cells within vascular canals of a 115-million-year-old dinosaur bone" được đăng trên PNAS, tập 123, số 46.