Thống đốc Newsom giảm án cho cả 548 tử tù ở California
· Ban biên tập BehindLines
Thống đốc California Gavin Newsom hôm thứ Năm 5/11 thông báo trong một bức thư ngỏ rằng ông sẽ chuyển mọi bản án tử hình của bang thành tù chung thân không được ân xá có điều kiện. Theo CBS Sacramento, biện pháp này áp dụng cho 548 người; Al Jazeera mô tả đây là đợt khoan hồng tập thể lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.
Thống đốc nói gì
Ông Newsom viết rằng việc nhà nước tước mạng sống không phù hợp với các giá trị của California và bang không thể, về mặt đạo đức, xử tử những tù nhân này. Ông coi tù chung thân không ân xá là hình phạt nặng nhất mà ông có thể áp dụng bằng quyền khoan hồng.
Điều quyết định này không thay đổi
Theo CBS, quyết định không bãi bỏ án tử hình và không ngăn công tố viên đề nghị mức án này trong các vụ án sau này: những lựa chọn đó vẫn thuộc về công tố viên, bồi thẩm đoàn và tòa án. Cử tri đã bác bỏ việc xóa bỏ án tử hình vào năm 2012 (Dự luật 34) và 2016 (Dự luật 62), đồng thời thông qua sít sao Dự luật 66 nhằm đẩy nhanh thủ tục. Ngoài ra, hiến pháp bang yêu cầu tòa án chấp thuận trước khi ân giảm cho người bị kết án nhiều trọng tội: theo Al Jazeera, khoảng hai phần ba số vụ giảm án phải được Tòa án Tối cao California xem xét trước khi có hiệu lực cuối cùng.
Số liệu và bối cảnh
Dẫn Trung tâm Thông tin Hình phạt Tử hình (DPIC), Al Jazeera cho biết California đã chi 6 tỷ USD cho án tử hình kể từ năm 1978, với 13 vụ hành quyết, và ít nhất 203 người ở Mỹ bị kết án tử oan đã được minh oan kể từ năm 1973. Khu tử tù của California vẫn là lớn nhất cả nước; quyết định sẽ làm giảm gần 30% tổng số tử tù toàn quốc. Ông Newsom đã áp dụng lệnh tạm hoãn hành quyết từ năm 2019; vụ hành quyết gần nhất diễn ra năm 2006, theo CBS. Một cuộc thăm dò của Pew công bố hồi tháng 8 cho thấy 66% người Mỹ ủng hộ án tử hình với kẻ giết người, theo Al Jazeera.
Phản ứng
Robin Maher, giám đốc điều hành DPIC, gọi đây là một "thời khắc mang tính quyết định" và lưu ý rằng các thống đốc khác từng ân xá đồng loạt, nhưng chưa bao giờ ở quy mô này. Ricardo García, luật sư công quận Los Angeles, cho rằng khoan hồng không đồng nghĩa với dễ dãi. Ngược lại, Todd Spitzer, công tố viên quận Orange, chỉ trích biện pháp này đã gạt bỏ phán quyết của bồi thẩm đoàn và làm suy yếu ý nguyện của gia đình nạn nhân; văn phòng của ông sẽ tiếp tục đề nghị án tử hình ở những vụ mà họ thấy là xứng đáng.
Ông Newsom, đã hết các nhiệm kỳ, sẽ rời chức vào tháng 1/2027; theo Al Jazeera, ông Xavier Becerra sẽ kế nhiệm vào ngày 4/1.