Chuyển động sâu trong Trái Đất gợi mở lời giải cho địa tầng mất dấu
· Ban biên tập BehindLines
Ở một số nơi, đá tương đối trẻ nằm ngay trên nền đá cổ hơn nhiều. Giữa chúng, quãng lịch sử dài vắng khỏi các lớp được bảo tồn. Khoảng gián đoạn gọi là Đại Bất chỉnh hợp, thấy rõ tại Grand Canyon. Tùy nơi, thời gian thiếu khoảng 200 triệu đến hơn một tỷ năm.
Nghiên cứu của Santosh Dhungana và Nicolas Flament, đăng Nature ngày 4 tháng 11, đề xuất liên hệ khoảng trống với chuyển động manti Trái Đất. University of Wollongong giới thiệu ngày 5 tháng 11; sau đó Ars Technica trao đổi với một tác giả để phân tích.
Nâng lên, bào mòn, rồi phủ lấp
Kịch bản kết hợp lục địa nâng kéo dài trong đại Tân Nguyên sinh với giai đoạn sụt xuống lâu dài. Địa hình nâng cao chịu xói mòn; khi hạ xuống, biển và trầm tích mới phủ lên.
Tuy nhiên, manti không tự thực hiện toàn bộ việc xóa dấu. Băng hà giữ vai trò thiết yếu trong cơ chế xói mòn đề xuất: nâng lên đơn thuần quá nhẹ để loại đủ đá. Sự kết hợp các quá trình quan trọng như trình tự diễn ra.
Tác giả đối chiếu mô hình đối lưu manti với phân bố, thể tích trầm tích còn giữ lại. Họ không quan sát trực tiếp cảnh quan cổ chuyển động, mà kiểm tra kịch bản có tái tạo được đặc điểm hồ sơ địa chất hiện nay hay không.
Lời giải còn cần kiểm chứng
6 mô phỏng không cho kết quả giống nhau ở mọi nơi. Theo Ars Technica, vị trí lục địa cổ và việc tái dựng đáy biển vẫn còn bất định.
Nghiên cứu cũng bàn môi trường trước đợt đa dạng hóa động vật kỷ Cambri. Liên hệ này mở hướng nghiên cứu, chưa chứng minh chuyển động sâu tự nó kích hoạt đa dạng hóa.
Điểm đáng chú ý là nối hai quy mô: biến đổi bên trong Trái Đất có thể góp phần tạo điều kiện xóa rồi bảo tồn lịch sử bề mặt. Bí ẩn chưa được tuyên bố giải quyết dứt điểm.