Xoáy cực: đợt sụp đổ sớm chưa từng có
· Ban biên tập BehindLines
Theo Deutsche Welle (DW) và New Scientist, xoáy cực, dải không khí lạnh quay quanh Bắc Cực, đã suy yếu sớm hơn bất kỳ lần nào từng được quan sát. Gió của nó đã đảo chiều, điều có thể ảnh hưởng tới thời tiết bán cầu bắc trong những tuần tới, dù tác động chưa chắc chắn.
Kỷ lục về độ sớm
Theo New Scientist, xoáy cực đã suy yếu vào ngày 10 tháng 11 đến mức sụp đổ, với gió thổi yếu từ đông sang tây. Kiểu sụp đổ này xảy ra vài năm một lần, nhưng gần như không bao giờ vào tháng 11. Tạp chí cho biết đây là trường hợp sớm nhất kể từ khi có ghi chép bằng bóng thám không vào thập niên 1950, sớm hơn kỷ lục cũ 18 ngày. DW dẫn lời Tim Stockdale và Frederic Vitart của Trung tâm Dự báo Thời tiết Hạn vừa châu Âu (ECMWF), theo đó, theo hiểu biết của họ, đây là đợt nhiễu loạn tầng bình lưu sớm nhất từng được quan sát, và đưa tin Météo-France gọi đó là sự kiện chưa từng có.
Hệ quả có thể xảy ra
Theo DW, nhà khí hậu học Judah Cohen của MIT cho rằng đợt sụp đổ này làm tăng nguy cơ các đợt lạnh tràn xuống những vĩ độ đông dân nhất của bán cầu bắc (Đông Á, châu Âu (Europe), Hoa Kỳ). Tuy nhiên, Met Office của Anh nhấn mạnh xoáy cực không hoạt động như một công tắc bật tắt thời tiết lạnh, và các hình thế thời tiết khác cũng có ảnh hưởng. New Scientist nêu rõ đợt sụp đổ này không giải thích được cái lạnh hiện nay ở Vương quốc Anh, nhưng có thể mang thêm lạnh và tuyết trong những tuần tới. Cũng theo New Scientist, xoáy cực dự kiến sẽ mạnh lên vào cuối tháng 11 với thời tiết dịu hơn, nhưng Adam Scaife của Met Office cảnh báo có thể xảy ra một đợt sụp đổ nữa trong mùa đông này.
Vai trò của El Niño vẫn còn tranh luận
Hiện tượng El Niño, mạnh bất thường và đang tăng cường, được cả hai hãng tin nhắc tới. Theo New Scientist, sự việc có thể chỉ do các dao động ngẫu nhiên của khí quyển. Adam Scaife cũng nghi ngờ có ảnh hưởng từ El Niño nhưng không thể khẳng định, vì các sóng do nó tạo ra có thể đi lên tầng bình lưu và làm yếu xoáy cực. Andrew Charlton-Perez của Đại học Reading cho rằng vai trò của một vùng cao áp chặn trên khu vực Scandinavia có khả năng lớn hơn. DW bổ sung rằng theo Cohen, El Niño cũng có thể làm giảm nhẹ hoặc điều chỉnh các tác động, nhưng chưa chắc chắn.
Vì sao điều này quan trọng
Theo DW, xoáy cực nằm ở độ cao 10 đến 50 kilômét và có thể ảnh hưởng tới thời tiết trên mặt đất. Các chuyên gia được trích dẫn đều nhấn mạnh sự bất định: đợt sụp đổ làm tăng khả năng lạnh ở một số vùng, nhưng không đảm bảo điều đó.