UVEX tiến thêm một bước tới bản đồ bầu trời tử ngoại
· Ban biên tập BehindLines
Sứ mệnh không gian UVEX đang bước sang một giai đoạn chuẩn bị mới. Ngày 27 tháng 10, NASA xác nhận triển khai dự án sau cuộc đánh giá về kỹ thuật và chương trình. Cơ quan này hiện dự kiến phóng kính thiên văn chậm nhất vào tháng 1 năm 2031. Đây là một mốc trong quá trình phát triển: thiết bị chưa được phóng và cũng chưa bắt đầu quan sát.
Từ thiết kế sang chế tạo
Theo Phòng thí nghiệm Khoa học Không gian thuộc Đại học California tại Berkeley, sứ mệnh chuyển sang giai đoạn thiết kế cuối cùng và chế tạo. Caltech phụ trách lãnh đạo khoa học, còn phòng thí nghiệm tại Berkeley đảm nhiệm quản lý dự án. Cả hai cơ sở cũng tham gia phát triển thiết bị và nghiên cứu.
Berkeley cho biết quan sát tử ngoại đòi hỏi những biện pháp chuẩn bị đặc biệt. Bề mặt quang học và bộ dò nhạy cảm với sự nhiễm bẩn. Vì vậy, vật liệu và linh kiện điện tử cần được chuẩn bị để hạn chế các lớp bám có thể làm sai lệch phép đo. Mốc vừa công bố mở đường cho công việc chế tạo và hiệu chuẩn, trước khi thu thập dữ liệu khoa học trong không gian.
Lập bản đồ và theo dõi biến đổi
UVEX được thiết kế để khảo sát bầu trời bằng ánh sáng tử ngoại, vốn không nhìn thấy bằng mắt người. Caltech nhấn mạnh khả năng tìm những thiên hà nhỏ ở gần, khó phân biệt trên ảnh chụp bằng ánh sáng khả kiến. Đây vẫn là mục tiêu của sứ mệnh, chưa phải một danh mục thiên hà đã hoàn thành.
Đài quan sát còn có nhiệm vụ phản ứng trước các cảnh báo thiên văn. Thiết bị dự kiến có thể hướng tới những hiện tượng ngắn ngủi, như diễn biến sau va chạm giữa các sao neutron hoặc các vụ nổ sao. Quan sát nhanh nhằm thu được thông tin mà việc theo dõi muộn hơn có thể bỏ lỡ.
Berkeley mô tả một bản đồ ban đầu làm mốc đối chiếu cho các lượt khảo sát tiếp theo. So sánh ảnh sẽ giúp tìm những thay đổi cần nghiên cứu kỹ hơn. Cách làm này kết hợp khảo sát trên diện rộng với quan sát từng mục tiêu.
NASA cũng xem UVEX là phần bổ sung cho các cuộc khảo sát lớn ở bước sóng khác, trong đó có kính thiên văn Roman. Những thiết bị này sẽ cung cấp các góc nhìn khác nhau về sự tiến hóa của sao và thiên hà; kết quả của sự phối hợp đó vẫn còn ở phía trước.