Chiếc chân đồng hé lộ tượng La Mã ở Scotland
· Ban biên tập BehindLines
Một chiếc chân bằng đồng mạ vàng được kéo lên từ vùng đầm lầy Scotland hơn hai thế kỷ trước được cho là dấu tích duy nhất của tượng cưỡi ngựa của hoàng đế Antoninus Pius. Theo thông cáo của National Museums Scotland do Live Science đăng lại, các chuyên gia đã dựng lại toàn bộ bức tượng trước thềm một cuộc triển lãm mới.
Một phát hiện cũ, được đọc theo cách mới
Bảo tàng cho biết "chiếc chân Milsington" được phát hiện năm 1820 gần Hawick, miền nam Scotland. Phần bắp chân và bàn chân đi ủng, lớn hơn người thật, có niên đại vào thập niên 140 sau Công nguyên. Hơn hai thế kỷ qua, người ta tưởng đây là chiến lợi phẩm từ miền nam xa hơn, có thể từ thị trấn La Mã York. Bảo tàng và Live Science nhắc rằng tượng hoàng đế thực ra từng được dựng trong các pháo đài ở biên giới đế quốc, nên nguồn gốc Scotland là hợp lý.
Một cuộc tháo dỡ cẩn thận
Theo bảo tàng, việc kiểm tra phần trên của chiếc chân không thấy dấu vết cắt: hiện vật vẫn nguyên như khi được đúc. Việc không có lớp mạ vàng quanh đầu gối cho thấy khu vực này từng được che bằng áo chẽn hoặc áo choàng. Các giám tuyển cho rằng việc không có dấu vết cắt khác với việc tượng bị phá hủy sau một trận đánh hay bị chặt nhỏ để bán phế liệu. Họ nghiêng về việc tượng được cố ý tháo ra khi người La Mã rút khỏi miền nam Scotland vào thập niên 160 hoặc 180, giống như việc chôn các bàn thờ Mithras ở Inveresk.
Vì sao là Antoninus Pius?
Bảo tàng giải thích rằng Antoninus Pius chỉ dùng danh hiệu "imperator" để ghi nhớ một chiến dịch ở nước ngoài: cuộc chinh phục miền nam Scotland. Bức tượng hẳn giống tượng nổi tiếng của người kế vị ông là Marcus Aurelius ở Rome. Fraser Hunter, giám tuyển chính của bảo tàng, nói cách đọc này thay đổi hiểu biết về lần chinh phục Scotland thứ hai của La Mã, và đặt câu hỏi: phần còn lại của bức tượng ở đâu?
Trưng bày tại bảo tàng
Theo Live Science, chiếc chân, các bàn thờ Inveresk và những hiện vật khác được trưng bày từ ngày 14/11 tại National Museum of Scotland, trong triển lãm "Roman Scotland", có phụ đề "Life on the Edge of Empire".
Vì sao điều này quan trọng
Đây vẫn là cách diễn giải của các giám tuyển: chính bảo tàng cũng tự hỏi phần còn lại của bức tượng ở đâu. Dù vậy, nó cho thấy một hiện vật được biết từ lâu có thể mang ý nghĩa mới khi có thêm các so sánh mới.