NASA khép lại sứ mệnh Swift, kính săn chớp gamma từ năm 2004
· Ban biên tập BehindLines
NASA đã kết thúc sứ mệnh khoa học của Đài quan sát Neil Gehrels Swift, một trong những công cụ chính của cơ quan này để theo dõi các vụ nổ dữ dội nhất trong vũ trụ. Trong một bài đăng ngày 23 tháng 10, NASA cho biết kính thiên văn thực hiện lần quan sát cuối cùng vào ngày 20 tháng 10. Nó sẽ rơi trở lại bầu khí quyển và bị phá hủy trong vài tuần tới; trang SpaceNews dự kiến thời điểm này vào tháng 11, nhưng đó vẫn chỉ là ước tính.
Nguyên nhân mang tính vật lý. Swift hiện bay ở độ cao dưới 275 km. Ở độ cao đó, lực cản của tầng khí quyển trên cao khiến nó không thể giữ hướng ổn định về phía các mục tiêu. Hoạt động gần đây của Mặt Trời, vốn làm khí quyển giãn nở, đã đẩy nhanh quá trình tụt độ cao. Vệ tinh không có động cơ để tự nâng quỹ đạo. Một nỗ lực cứu hộ bằng tàu thương mại LINK của công ty Katalyst Space đã bị hủy bỏ: theo SpaceNews, tàu này không thể bám vào hay đẩy đài quan sát vì các trục trặc kéo dài trong việc kiểm soát tư thế.
Được phóng ngày 20 tháng 11 năm 2004 cho một sứ mệnh chính dự kiến kéo dài hai năm, Swift đã hoạt động hơn hai mươi năm. Nhiệm vụ của nó là phát hiện các chớp tia gamma, những tia sáng cực ngắn gắn với sự sụp đổ của các ngôi sao khối lượng lớn hoặc sự hợp nhất của các sao neutron, rồi xoay về phía nguồn chỉ trong vài chục giây để quan sát bằng tia X và tia cực tím. Theo bản tổng kết của NASA, Swift đã quan sát hơn 2.000 chớp gamma và hơn 1.400 siêu tân tinh, và dữ liệu của nó góp phần vào khoảng 7.000 bài báo khoa học. Đài mang tên trưởng nhóm nghiên cứu trước đây của nó, Neil Gehrels.
Điều này thay đổi gì: Swift đóng vai trò lính gác cho cả cộng đồng. Khi một máy dò sóng hấp dẫn hoặc neutrino ghi nhận một sự kiện, các cảnh báo nhanh của Swift giúp những kính thiên văn lớn trên mặt đất kịp vào vị trí. Sự ra đi của nó để lại khoảng trống cho ngành thiên văn "đa thông điệp", vốn kết hợp nhiều loại tín hiệu. NASA cho biết sẽ tìm cách khác để phản ứng nhanh trước các hiện tượng vũ trụ và dựa vào các sứ mệnh đang hoạt động để bù đắp một phần.
Với công chúng, nguy cơ từ việc rơi trở lại khí quyển được đánh giá là thấp, như với phần lớn vệ tinh cỡ này, nhưng ngày giờ và khu vực chính xác chỉ được biết vào phút chót. Kho dữ liệu của Swift vẫn mở cho các nhà nghiên cứu trên toàn thế giới.