Một thử nghiệm khai thác mỏ năm 1979 vẫn để lại dấu vết trong trầm tích Thái Bình Dương
· Ban biên tập BehindLines
Bốn mươi bốn năm sau một thử nghiệm khai thác mỏ dưới biển sâu, lớp trầm tích dưới đáy Thái Bình Dương vẫn chứa ít chất hữu cơ hơn và chất lượng thấp hơn so với một khu vực lân cận không bị xáo trộn. Đó là kết luận của một nghiên cứu do Rachel Jeffreys thuộc Đại học Liverpool dẫn đầu, được trang Phys.org giới thiệu ngày 2/11/2026. Bản thân thử nghiệm đã cũ (tháng 3/1979) và việc lấy mẫu diễn ra năm 2023: bài báo được công bố ngày 2/11/2026.
Nghiên cứu cho thấy điều gì
Theo Phys.org, công trình được đăng trên tạp chí Elementa: Science of the Anthropocene (tập 14, số 1, bài 00106) với tựa "Long-term impacts of deep-sea mining on sediment organic matter quantity and quality" (DOI 10.1525/elementa.2025.00106). Toàn văn nghiên cứu, được đọc để chuẩn bị bản sửa này, xác nhận ngày công bố 2/11/2026.
Địa điểm nghiên cứu nằm trong vùng Clarion-Clipperton, giữa Thái Bình Dương, nơi công ty Ocean Minerals Company (OMCO) đã tiến hành một thử nghiệm khai thác vào tháng 3/1979. Theo Phys.org, một cỗ máy nặng 100 tấn đã để lại ở đó những vệt vẫn còn nhìn thấy cho tới nay. Năm 2023, nhóm nghiên cứu đã làm việc tại chỗ khoảng một tháng và lấy các lõi trầm tích ở độ sâu khoảng 4.800 mét bằng ROV ISIS tại các vệt và vùng đám mây trầm tích, còn tại điểm đối chứng cách khoảng 2 km thì dùng thiết bị Megacore.
Các nhà nghiên cứu đã đo số lượng và chất lượng của các hạt chất hữu cơ thông qua hàm lượng carbon và nitơ, các dấu ấn sinh học lipid và phân tích đồng vị bền. Kết quả: ở khu vực bị khai thác, chất hữu cơ ít hơn và chất lượng thấp hơn, với thành phần và kích thước hạt khác với điểm đối chứng. Hình ảnh tĩnh và video cũng cho thấy trong trầm tích bị xáo trộn có ít động vật lớn và ít sinh vật đơn bào hơn. Các tác giả gắn mật độ thấp này với sự suy giảm chất hữu cơ. Phys.org không đưa tỷ lệ phần trăm hay số lượng.
Vì sao điều này quan trọng
Ở đáy đại dương, chất hữu cơ lắng xuống từ bề mặt là thức ăn của sinh vật. Theo Rachel Jeffreys, được Phys.org trích dẫn, những thay đổi về số lượng và chất lượng của chất này có thể ảnh hưởng đến thức ăn sẵn có cho sinh vật đáy biển, và do đó ảnh hưởng đến cách các quần xã phục hồi sau khai thác. Bà nói rằng tác động của một thử nghiệm khai thác vẫn có thể phát hiện được sau hơn bốn thập kỷ và các kết quả này nhấn mạnh nhu cầu theo dõi dài hạn.
Một địa điểm đã được nghiên cứu năm 2025
Cùng khu vực này từng là đối tượng của một nghiên cứu đăng trên Nature, được Đại học Liverpool giới thiệu ngày 26/3/2025. Nằm trong dự án SMARTEX do NERC tài trợ, với chuyến khảo sát năm 2023 trên tàu RRS James Cook, nghiên cứu này do Daniel Jones thuộc Trung tâm Hải dương học Quốc gia dẫn đầu. Theo thông cáo đó, các vệt vẫn trông khá giống ban đầu; số lượng động vật ở đó giảm, với dấu hiệu hồi phục một phần ở các động vật nhỏ di chuyển được sống trên bề mặt trầm tích và ở xenophyophores, những sinh vật đơn bào lớn. Các động vật lớn bám cố định ở đáy vẫn rất hiếm. Các đám mây trầm tích, từ lâu được coi là mối đe dọa lớn, chỉ có tác động vật lý dài hạn hạn chế và không phát hiện tác động tiêu cực nào lên số lượng động vật. Thức ăn sẵn có trông tương đương bên trong và bên ngoài các vệt, nhưng không đều hơn ở bên trong. Nghiên cứu năm 2026 mở rộng các phân tích năm 2025; không đo thay đổi giữa hai chuyến khảo sát.
Giới hạn
Đây chỉ là một địa điểm và một thử nghiệm, được thực hiện cách đây gần nửa thế kỷ; riêng các kết quả này không cho phép dự đoán tác động của khai thác thương mại. Theo Đại học Liverpool, Adrian Glover, đồng tác giả của công trình năm 2025, cũng nhấn mạnh rằng kết quả không giải quyết câu hỏi về mức độ chấp nhận được về mặt xã hội của khai thác mỏ biển sâu. Các tác giả nêu mối liên hệ giữa chất hữu cơ và mật độ động vật; riêng các mối liên hệ này chưa chứng minh quan hệ nhân quả.