Rạn san hô Great Barrier: sao biển gai ăn san hô có thể góp phần tăng đa dạng
· Ban biên tập BehindLines
Sao biển gai (Acanthaster) vốn mang tiếng là kẻ phá hoại rạn san hô. Một nghiên cứu của Đại học Sydney, công bố cuối tháng 9 và được ScienceDaily đăng lại ngày 1/11, làm bức tranh này bớt tuyệt đối: ở mật độ thấp, loài vật này có thể giúp duy trì sự đa dạng san hô của rạn Great Barrier. Tuy vậy, các tác giả nhấn mạnh những giới hạn của kết quả.
Một nghiên cứu thực địa trên rạn được bảo vệ
Theo thông cáo của Đại học Sydney đề ngày 24/9/2026, công trình đăng trên tạp chí Ecology and Evolution (2026, tập 16, số 9), do tiến sĩ Shawna Foo thuộc Khoa Khoa học Sự sống và Môi trường dẫn dắt. Các nhà nghiên cứu xem xét những vết ăn mà sao biển để lại trên các tập đoàn san hô, cùng phần mô san hô còn sống, tại trạm nghiên cứu One Tree Island của trường. Các địa điểm nằm trong khu bảo vệ, nơi các quần thể cá khỏe mạnh giữ số lượng sao biển ở mức thấp.
Những gì quan sát cho thấy
Theo trường, mô sống vẫn còn sau gần 75% số lần ăn được quan sát. Tiến sĩ Foo cho biết tại One Tree Reef, con vật dường như ăn một lượng san hô khá đều đặn mỗi bữa rồi di chuyển đi nơi khác, thay vì phá hủy cả tập đoàn.
Khả năng phục hồi quan sát trong 22 tuần khác nhau giữa các chi san hô. Các mảnh còn sống của Acropora, loại san hô lớn nhanh, không mọc phủ lại vùng bị tổn thương. Hiện tượng mô mọc lại được quan sát ở các chi san hô lớn chậm hơn là Montipora và Porites. Vì sao biển thường tấn công san hô lớn nhanh, một số lượng nhỏ có thể ngăn những san hô này chiếm hết không gian và chừa chỗ cho các loài chậm hơn. Giáo sư Maria Byrne, đồng tác giả, cho rằng kết quả phù hợp với giả thuyết nhiễu loạn trung bình: một nhiễu loạn vừa phải ngăn một loài thống trị và hỗ trợ đa dạng sinh học.
Các đợt bùng phát vẫn rất tàn phá
Bối cảnh vẫn đáng lo. Rạn Great Barrier đã có bốn đợt bùng phát sao biển gai lớn kể từ thập niên 1960, khoảng mười lăm năm một lần. Trường nói thêm rằng sự suy giảm của các loài săn mồi tự nhiên, trong đó có ốc tù và (loài ốc biển ăn thịt cỡ lớn) và một số loài cá rạn, khiến hệ sinh thái dễ bị tổn thương hơn.
Các tác giả lưu ý rằng quan sát của họ không hề xem nhẹ thiệt hại do các đợt bùng phát, sau đó san hô khó hồi phục. Nghiên cứu chủ yếu thực hiện ở những khu vực ít chịu các đợt như vậy, điều này làm hạn chế phạm vi áp dụng. Tiến sĩ Foo nhấn mạnh cần phân biệt quần thể đóng vai trò săn mồi tự nhiên với các đợt bùng phát gây suy thoái rạn kéo dài.
Hệ quả có thể có với việc quản lý
Theo các nhà nghiên cứu, kết quả có thể giúp quyết định khi nào và vì sao tiến hành diệt sao biển. Khi một đợt bùng phát đã được kiềm chế, mục tiêu chưa chắc là loại bỏ hoàn toàn sao biển. Việc diệt cần đi kèm quản lý biển mạnh mẽ nhằm bảo vệ các loài săn mồi của chúng. Đây là nghiên cứu trên một rạn duy nhất: nó kêu gọi thận trọng chứ không phải đổi chiến lược trên toàn bộ rạn Great Barrier.
Lưu ý về nguồn: ScienceDaily, thông cáo và bài báo khoa học nói về cùng một nghiên cứu. Về quản lý, Reef Authority mô tả việc kiểm soát nhằm duy trì mật độ cho phép san hô phát triển; đây không phải là một lần lặp lại nghiên cứu.