Tôm hùm đất xâm hại ở Anh: một loài ít được chú ý có bị đánh giá thấp?
· Ban biên tập BehindLines
Tôm hùm đất càng hẹp (Pontastacus leptodactylus), loài ít được nghiên cứu ở Anh, có thể tác động lên con mồi nặng không kém tôm hùm đất tín hiệu, một loài xâm hại nổi tiếng. Đó là kết luận của nhóm nghiên cứu Đại học Leeds, công bố ngày 3/7/2026 trên tạp chí Biological Invasions và được Phys.org giới thiệu rộng rãi ngày 5/11.
Thí nghiệm
Tác giả chính James Hodson cùng các đồng nghiệp, trong đó có Matthew Harwood và phó giáo sư Josie South, so sánh hai loài ở bốn mức nhiệt độ: 9, 12, 17 và 22 °C. Trong phòng thí nghiệm, họ đo lượng con mồi mỗi con tôm ăn ở các mật độ con mồi khác nhau, dùng một loài giáp xác nhỏ bản địa là Gammarus pulex làm con mồi. Cả hai loài đều ăn nhiều ở mọi nhiệt độ. Sau đó, các nhà nghiên cứu kết hợp số liệu này với mức độ phong phú của quần thể để tính "tiềm năng tác động tương đối": ở tôm càng hẹp, chỉ số này tăng theo nhiệt độ đến khoảng 17 °C.
Vì sao 17 °C đáng chú ý
Theo thông cáo của Leeds, các vùng nước tĩnh ở Anh vào mùa hè khoảng 15 đến 20 °C, gần với mức đỉnh này. Các tác giả cho rằng loài này có thể gây hại cả hiện nay lẫn trong khí hậu ấm hơn. Thông cáo nói thêm rằng, khác với tôm tín hiệu, nó không mang bệnh dịch tôm. Hai nguồn mâu thuẫn nhau về quần thể ngoài tự nhiên: thông cáo của Leeds nói chúng thường nhỏ hơn tôm tín hiệu, còn bài báo khoa học ghi nhận loài này nhiều hơn tại các điểm lấy mẫu (một hồ chứa ở West Yorkshire so với một con suối ở North Yorkshire), và các tác giả cho rằng kết quả chỉ áp dụng cho những địa điểm đó. Bài này không kết luận về điểm đó.
Các tác giả khuyến nghị gì
Rất khó diệt trừ một quần thể đã định cư, nên nhóm ưu tiên ngăn lan sang vùng nước lân cận. Họ đề nghị cơ quan quản lý phát hiện sớm các loài có thể xâm nhập và đánh giá lại việc quản lý loài này. Josie South nhấn mạnh rằng thiếu dữ liệu về cách sinh vật phản ứng với nóng lên khiến nước Anh dễ bị tổn thương trước những loài từng được coi là vô hại. Kết quả đến từ thí nghiệm ở bốn mức nhiệt độ, không phải từ đo đạc ngoài tự nhiên.