Rừng Mỹ: cân bằng dưỡng chất ảnh hưởng thời điểm lá rụng
· Ban biên tập BehindLines
Cây rụng lá vào lúc nào trong mùa thu? Một nghiên cứu của Đại học Duke, đăng ngày 30/10/2026 trên Nature Communications và được Phys.org giới thiệu ngày 5/11, gắn thời điểm lá vàng và rụng với tỷ lệ nitơ, phốt pho và kali trong tán rừng.
Đo bằng hình ảnh
Nhóm nghiên cứu, gồm nghiên cứu sinh Hanshi Chen và trợ lý giáo sư Tong Qiu, dùng dữ liệu từ 25 địa điểm thuộc mạng lưới NEON của Mỹ. Thay vì phân tích lá trong phòng thí nghiệm, vốn tốn thời gian và chi phí, họ suy ra hàm lượng dưỡng chất của tán rừng từ ảnh quang phổ chụp trên không, rồi so với ngày diễn ra các giai đoạn sinh trưởng theo vệ tinh. Ảnh hưởng của khí hậu, độ cao, loài ưu thế và cấu trúc tán đã được tính đến.
Nghiên cứu phát hiện gì
Tỷ lệ nitơ/phốt pho (N:P) càng cao thì lá già đi càng sớm tại 20 trong 25 địa điểm. Tỷ lệ nitơ/kali (N:K) cao lại tác động theo hướng ngược lại. Năng suất của mùa sinh trưởng thường đi cùng việc rụng lá muộn hơn nhưng chỉ giải thích một phần tác động của dưỡng chất. Theo Phys.org, Tong Qiu nói về một "điểm cân bằng" giữa nitơ và phốt pho; cách giải thích được đưa ra là N:P cao khiến lá bị căng thẳng và ngừng quang hợp sớm hơn. Phys.org gọi đây là khả năng cao; bản thân nghiên cứu xem đó là lời giải thích hợp lý, chưa được kiểm chứng.
Vì sao đáng chú ý
Theo Phys.org, lá già sớm làm giảm lượng carbon hấp thụ, và lượng nitơ do hoạt động của con người phát ra dự kiến còn tăng; các phát hiện có thể cải thiện dự báo rụng lá và theo dõi chu trình carbon. Đây là các mối liên hệ thống kê, dưỡng chất được ước tính từ xa chứ không đo từng chiếc lá; những gợi ý cho nông nghiệp như bón thêm phốt pho trong vườn cây ăn quả chưa được kiểm chứng ở đây. Phys.org cho biết lá thường bắt đầu rụng quanh tháng 9, phần lớn cây rụng lá đã trơ trụi vào giữa tháng 11, và nhiệt độ, mưa cũng có vai trò.