Cảnh báo sớm: 136 quốc gia đã có, một phần ba vẫn chưa có
· Ban biên tập BehindLines
Một báo cáo mới của cơ quan Liên Hợp Quốc về giảm thiểu rủi ro thiên tai (UNDRR) và Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) ghi nhận 136 quốc gia cho biết đã có hệ thống cảnh báo sớm đa thiên tai: nhiều hơn 17 nước so với tháng 3 năm 2025, tức 70% số quốc gia, theo thông cáo của WMO. Tài liệu mang tên "hiện trạng toàn cầu 2026 của các hệ thống cảnh báo sớm đa thiên tai" ra mắt tại Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ) trong hội nghị khí hậu COP31, theo UN News.
Mối liên hệ với thiệt hại thấp hơn
Theo WMO, các nước có năng lực đáng kể đến toàn diện ghi nhận tỷ lệ tử vong do thiên tai thấp hơn 6,1 lần so với các nước có hệ thống hạn chế đến trung bình, và số người bị ảnh hưởng ít hơn 3,2 lần. Tổ chức này nói đó là một mối liên hệ mạnh, chưa phải bằng chứng của quan hệ nhân quả.
UN News minh họa các con số này bằng trận động đất độ lớn 8,8 ngoài khơi Kamchatka vào tháng 7 năm 2025: trung tâm cảnh báo sóng thần Thái Bình Dương gửi những tin đầu tiên trong chưa đầy 10 phút, Nhật Bản sơ tán khoảng 1,9 triệu người, còn ở quần đảo Galápagos hơn 2.300 người rời khỏi vùng nguy cơ cao trước khi sóng cao khoảng 1,3 mét tới nơi.
Những khoảng cách còn lại
Theo WMO, mức bao phủ được báo cáo thấp nhất thuộc về các đảo quốc nhỏ đang phát triển, còn các nước kém phát triển nhất có điểm "mức độ toàn diện" thấp nhất, dù mức tiến bộ của họ lớn nhất. Tổng thư ký Liên Hợp Quốc António Guterres cho biết khoảng một trên ba quốc gia vẫn chưa có hệ thống cảnh báo nào và kêu gọi bảo vệ mọi người trên Trái Đất vào cuối năm 2027.
Hành động trước khi thảm họa xảy ra
Trong năm 2025, báo cáo đếm được 146 lần kích hoạt hành động dự phòng tại 54 quốc gia, tiếp cận 9,6 triệu người nhờ 119,9 triệu đô la được dành sẵn từ trước. Đến tháng 6 năm 2026, có 38 nước vận hành trọn vẹn hệ thống cảnh báo phát sóng di động và 17 nước khác đang ở bước cuối của việc triển khai.
UN News cũng nhắc đến huyện Karongi ở Rwanda: một người trồng chè tại đó được báo, qua các hợp tác xã phụ nữ, tin nhắn SMS, đài địa phương và loa phóng thanh, rằng sẽ có mưa lớn trong vòng 48 giờ.
Vì sao điều này quan trọng
Tổng thư ký WMO Celeste Saulo cảnh báo rằng đợt El Niño hiện nay có thể vượt ra ngoài các thang theo dõi thông thường. Theo WMO, thước đo thật sự của một hệ thống cảnh báo là khả năng thúc đẩy hành động kịp thời, điều đòi hỏi sự chuẩn bị giữa các cơ quan, sự tham gia của cộng đồng và nguồn tài chính.