86% vụ sát hại nhà báo chưa được giải quyết, theo UNESCO
· Ban biên tập BehindLines
Nỗ lực chấm dứt tình trạng không bị trừng phạt trong các vụ sát hại nhà báo đang gặp bước lùi. Trong báo cáo hai năm một lần được công bố ngày 2 tháng 11, UNESCO ước tính 86% số vụ việc vẫn chưa được giải quyết về mặt tư pháp, so với 85% ở kỳ đánh giá trước. UNESCO cho biết đây là lần tăng đầu tiên kể từ năm 2012. Tỷ lệ phản ánh việc xử lý tiếp theo đối với các vụ đã được ghi nhận, không phải thống kê chỉ dành cho những người thiệt mạng trong năm 2024 và 2025.
Trong hai năm 2024 và 2025, tổ chức ghi nhận 189 nhà báo bị sát hại. Báo cáo phân biệt số người thiệt mạng gần đây với tiến triển tiếp theo của các cuộc điều tra. Một vụ vẫn đang được điều tra được đưa vào cách tính tình trạng không bị trừng phạt nếu chưa được giải quyết về mặt tư pháp.
Các vùng xung đột tập trung phần lớn nguy hiểm: 127 nạn nhân được ghi nhận trong giai đoạn này bị sát hại tại những khu vực đó. Máy bay không người lái đang trở thành mối đe dọa ngày càng lớn, với 50 người thiệt mạng. Con số này tương đương khoảng 40% số người chết tại vùng xung đột, không phải 40% tổng số trên toàn thế giới. UNESCO cũng ghi nhận các vụ tấn công nhằm vào nơi làm việc của cơ quan truyền thông và các trung tâm tác nghiệp tạm thời mà báo chí sử dụng.
Xu hướng khác biệt tại những quốc gia không có xung đột vũ trang. Tại đây, tổ chức đo lường tỷ lệ không bị trừng phạt ở mức 77%, thấp hơn mức ghi nhận năm 2012. Diễn biến này cho thấy mỗi bối cảnh có một quỹ đạo khác nhau. Vì vậy, dữ liệu hiện có không cho phép lấy sự xấu đi của chỉ số toàn cầu để khái quát tình hình từng quốc gia. Những số liệu này gợi mở việc xem xét riêng các biện pháp bảo vệ tại hiện trường và những hành động tiếp nối điều tra.
Báo cáo được công bố nhân Ngày Quốc tế chấm dứt tình trạng không bị trừng phạt đối với tội ác nhằm vào các nhà báo. Vấn đề vượt ra ngoài an toàn cá nhân của phóng viên: khi công việc của họ bị cản trở, công chúng mất đi những cơ hội tiếp cận thông tin. UNESCO kêu gọi các chính phủ, cơ quan truyền thông và xã hội dân sự tăng cường phòng ngừa, bảo vệ những người bị đe dọa và truy tố những người chịu trách nhiệm về các vụ tấn công.