Parthenon: bảo tàng Frankfurt phục dựng đầu hồi phía đông
· Ban biên tập BehindLines
Liebieghaus (Frankfurt), bảo tàng điêu khắc, trưng bày từ ngày 18 tháng 11 bản phục dựng đầu hồi phía đông của đền Parthenon. Theo Deutsche Welle, nhà khảo cổ Vinzenz Brinkmann, người đứng đầu bộ phận cổ vật của bảo tàng, cùng nhóm của ông đã ghép lại toàn bộ các mảnh còn sót lại của nhóm điêu khắc này. Triển lãm mang tên "Athena, the Stage is Yours" với phụ đề "The Parthenon Puzzle", kéo dài đến ngày 25 tháng 7 năm 2027.
Một câu đố bốn mươi năm
Phía trên lối vào ngôi đền ở Athens, đầu hồi phía đông thể hiện cảnh nữ thần Athena ra đời từ đầu thần Zeus. Theo Deutsche Welle, 39 hình tượng trang trí bố cục dài khoảng 29 mét này. Hãng tin Đức gắn sự phá hủy với quá trình Cơ đốc hóa Hy Lạp, trong khi The Art Newspaper viết rằng không ai biết nó bị phá khi nào và vì sao, đâu đó giữa thế kỷ 5 và năm 1670. Về phần còn lại, hai cơ quan đưa ra các con số được trình bày khác nhau: Deutsche Welle cho biết khoảng 20% khối lượng ban đầu còn được biết là tồn tại, còn The Art Newspaper khẳng định 80% vẫn còn thiếu. Các mảnh nằm rải rác trong nhiều bảo tàng châu Âu, phần lớn ở thủ đô Hy Lạp, và British Museum cũng giữ nhiều mảnh.
Vinzenz Brinkmann và vợ là Ulrike Koch-Brinkmann nghiên cứu câu đố này hơn bốn mươi năm, theo Deutsche Welle. The Art Newspaper kể rằng năm 1986, ông đã dùng dây leo lên ngôi đền vào ban đêm để xem xét phần chân đầu hồi dưới những chiếc đèn đặc biệt, nhưng không tìm thấy gì.
Manh mối từ các quan tài La Mã
Năm 2014, trong chuyến thăm bảo tàng Hermitage ở Saint Petersburg, nhóm nghiên cứu nhận thấy trên nắp một quan tài La Mã có phù điêu liên quan đến sự ra đời của Athena. Có chín quan tài loại này được biết đến, hầu hết ở Rome, và mỗi chiếc thể hiện một phần khác nhau của đầu hồi, theo Deutsche Welle. Cũng theo hãng này, các nhà nghiên cứu đã xem xét khoảng 60 mảnh gốc, quét chỉ bằng một chiếc iPhone, rồi ghép chúng lại bằng máy tính. The Art Newspaper cho biết thêm rằng, theo nhóm nghiên cứu, các mảnh còn lại và các hình tượng trên phù điêu khớp nhau 100%.
Trong số những điều bất ngờ mà The Art Newspaper nêu: cặp kỵ sĩ song sinh Castor và Pollux (Dioscuri) xuất hiện trên đầu hồi, đứng cạnh những con ngựa đang chồm lên mà họ nắm dây cương. Brinkmann xem đây là một trong những hệ quả của sự ra đời của Athena, mà ông mô tả là một sự kiện vũ trụ nguyên thủy.
Hy Lạp rút lại khoản cho mượn
Triển lãm vốn dự kiến quy tụ các hiện vật từ bảo tàng Acropolis của Athens và từ British Museum. Theo The Art Newspaper, chính phủ Hy Lạp đã rút khoản cho mượn chín mảnh; theo truyền thông Hy Lạp mà tờ báo trích dẫn, Hội đồng Khảo cổ Trung ương Hy Lạp từ chối vì những hiện vật này sẽ được trưng bày cạnh các mảnh của bảo tàng ở London, còn bộ phụ trách văn hóa của Hy Lạp không trả lời các yêu cầu bình luận của báo. Deutsche Welle viết rằng Hy Lạp rút lui khi biết British Museum cũng dự định cho mượn. Hy Lạp nhiều thập kỷ nay đòi trả lại các tác phẩm đá cẩm thạch mà Lord Elgin mang đi vào thế kỷ 19, còn Vương quốc Anh khẳng định họ có được chúng một cách hợp pháp, Deutsche Welle nhắc lại.
Hai cơ quan không mô tả cùng một tình huống về các mảnh của phía Anh: Deutsche Welle cho biết Liebieghaus cuối cùng đã bỏ qua chúng, trong khi The Art Newspaper dẫn lời một người phát ngôn của British Museum xác nhận việc cho mượn hai mảnh vẫn được giữ. Chúng tôi không phân xử giữa hai phiên bản này.
Vì sao điều này quan trọng
Parthenon được xem là một trong những kiệt tác lớn của nghệ thuật Hy Lạp cổ điển, Deutsche Welle nhấn mạnh. Vinzenz Brinkmann nói ông rất tin rằng mình đã giải được câu đố. Hai bài báo được tham khảo chủ yếu thuật lại giải thích của ông và của bảo tàng; họ không trích dẫn chuyên gia bên ngoài đánh giá bản phục dựng này.