BehindLines

Một \"mini-moon\" nhỏ xíu quay quanh Trái Đất từ tháng 4

· Ban biên tập BehindLines

Từ tháng 4, Trái Đất có một người bạn đồng hành nhỏ: tiểu hành tinh mang tên 2026 QQ8, tạm thời bị lực hấp dẫn của hành tinh giữ lại. Theo Live Science và Sky at Night Magazine, các nhà thiên văn đã xác nhận đây là một "mini-moon". Hai tờ báo đều thông báo nó sẽ rời đi, nhưng không cùng thời điểm: tháng 1 năm 2027 theo Live Science, tháng 12 hoặc có thể là tháng 1 theo Sky at Night.

Một phát hiện qua nhiều giai đoạn

Theo Sky at Night, nhà thiên văn người Hungary Krisztián Sárneczky đã phát hiện vật thể này vào ngày 20 tháng 8 năm 2026; Live Science đặt lần quan sát đó vào tháng 8. Báo cáo của ông gửi tới Minor Planet Center, nơi ghi nhận các vật thể mới trong hệ Mặt Trời, ban đầu khiến người ta nghĩ đó là rác không gian. Các quan sát tiếp theo bằng Lowell Discovery Telescope ở Arizona và kính thiên văn 2,2 mét của trường đại học Hawaii sau đó xác nhận nguồn gốc tự nhiên. Theo Live Science, Minor Planet Center đã chính thức ghi nhận vật thể vào ngày 29 tháng 10; Sky at Night xác định ngày định danh nó là một mặt trăng cũng là hôm đó.

Một vị khách nhỏ xíu

Các ước tính về kích thước không trùng nhau. Live Science, dẫn Liên minh Thiên văn Quốc tế, nêu khoảng 2 mét; Sky at Night đưa ra con số 1 đến 2 mét. Theo Live Science, 2026 QQ8 mất 359 ngày để quay một vòng quanh Mặt Trời. Cả hai tờ báo đều nói nó đi gần Trái Đất khoảng mười năm một lần. Sky at Night giải thích rằng thông thường nó nằm ngoài "quả cầu Hill", vùng mà lực hấp dẫn của Trái Đất lấn át lực hấp dẫn của Mặt Trời, và được cho là đã đi vào vùng này hồi tháng 4 năm 2026, nên bị đưa vào quỹ đạo quanh Trái Đất. Hiện nó ở cách xa khoảng một lần rưỡi khoảng cách tới mặt trăng, theo cả hai tờ báo, và không thể nhìn thấy bằng kính thiên văn nghiệp dư, Sky at Night lưu ý.

Không có gì đáng lo

Cả hai nguồn đều nhấn mạnh vật thể quá nhỏ để đe dọa Trái Đất: nếu lao về phía chúng ta, nó sẽ cháy hết khi vào khí quyển. Sky at Night nói thêm rằng các nhà thiên văn chuyên nghiệp đang theo dõi sát, không phải vì lo sợ mà để hiểu những vệ tinh tạm thời như vậy bị bắt giữ ra sao.

Không phải lần đầu

Theo Live Science, mini-moon đầu tiên được biết đến, 1991 VG, có đường kính khoảng 10 mét khi được phát hiện vào tháng 11 năm 1991. Giới thiên văn hiện ước tính Trái Đất thường có ít nhất một vật thể như vậy, phần lớn ở lại chưa đầy một năm và một số ít có thể nán lại hàng chục năm. Sky at Night nêu các mini-moon trong quá khứ: 2020 SO, 2020 CD3 và 2024 PTS. Tạp chí này cũng cho biết một số nhà thiên văn cho rằng có thể có tới nửa tá cùng lúc, được phát hiện tốt hơn nhờ tiến bộ kỹ thuật. Live Science kỳ vọng các kính thiên văn mới, trong đó có Vera C. Rubin Observatory (Chile), sẽ phát hiện thêm nhiều vật thể.

Vì sao điều này quan trọng

Theo Sky at Night, những vị khách nhỏ này không gây nguy hiểm, nhưng việc nghiên cứu chúng giúp hiểu Trái Đất bắt giữ những vệ tinh tạm thời như vậy bằng cách nào. Các ngày rời đi vẫn chỉ là ước tính, và hai tờ báo không thống nhất về lịch trình.

Nguồn