BehindLines

Một loài nấm nhỏ ở Florida mang hai hóa chất hiếm

· Ban biên tập BehindLines

Một loài nấm nhỏ được tìm thấy trong đầm lầy ở Florida tạo ra cả một chất gây ảo giác là psilocybin và các độc tố chết người là amatoxin. Theo một nghiên cứu công bố ngày 11 tháng 11 trên Current Biology, được Science News và Live Science đưa lại, đây là loài đầu tiên được biết là tạo ra cả hai họ hợp chất.

Một phát hiện trong đầm lầy

Andrew Kunik, nhà nghiên cứu sinh học nấm tại Đại học Florida, đã phát hiện loài này vào năm 2025 trên một thân cọ chết phủ rêu, trong một vùng đất ngập nước ở miền trung bang, Science News cho biết. Ông cho biết đã xác định nó là Galerina indica, loài chưa từng được ghi nhận ở Florida trước đây. Những cá thể lớn nhất chỉ cao khoảng 0,5 xentimét, Live Science nêu rõ. Được đặt biệt danh "nấm ma thuật đen", nó còn có các vết thâm màu xanh, một manh mối về khả năng có psilocybin, theo Science News.

Hai hóa chất không đi cùng nhau

Các phân tích hóa học cho thấy cả hai loại phân tử, trong đó có một amatoxin chưa từng được ghi nhận ở nấm, mà nhóm nghiên cứu gọi là alpha-proamanitin. "Không có loài nấm nào, ở bất kỳ nhóm nào, từng được biết là tạo ra cả hai cùng lúc", Andrew Kunik nói với Live Science. Science News bổ sung rằng đã tìm thấy hai loài họ hàng khác, vẫn mang tên tạm thời: một loài tạo psilocybin mà không có amatoxin, loài kia không tạo cái nào.

Các gen này đến từ đâu

Phân tích di truyền phát hiện các gen cho cả hai loại hợp chất. Theo Science News, tổ tiên của những loài nấm này nhiều khả năng đã có được chúng bằng cách trao đổi DNA với các loài khác, hiện tượng gọi là chuyển gen ngang. Theo Live Science, khả năng tạo psilocybin có thể đã có được cách đây khoảng 15,5 triệu năm, theo Matthew Smith, một trong các tác giả, hoặc qua hai lần chuyển riêng biệt, có thể mới cách đây 6 triệu năm, theo Andrew Kunik. Vì hiểu biết về cây phả hệ của những loài nấm này chưa đủ, không thể chọn giữa các kịch bản này, Science News lưu ý.

Một giả thuyết về công dụng

Các tác giả nói với Live Science rằng hóa học kép này có thể giúp nấm có một lớp phòng vệ hiệu quả trước những loài vật ăn nó, nhưng lý do chính xác của sự tiến hóa này vẫn chưa chắc chắn. Nhà nấm học Anne Pringle của Đại học Wisconsin-Madison, người không tham gia nghiên cứu, nhắc với Science News rằng người ta vẫn chưa biết vì sao nấm có độc: nhiều nhà khoa học xem đó là sự phòng vệ trước kẻ săn mồi, nhưng thiếu bằng chứng, bà nói.

Vì sao điều này quan trọng

Phát hiện này cho thấy hóa học của nấm đa dạng hơn người ta từng nghĩ, theo Anne Pringle. Live Science cho biết nhóm nghiên cứu đã thu thập năm mẫu thuộc chi Galerina.

Nguồn