Rùa caretta: tổ trứng tăng lên ở phía tây Địa Trung Hải
· Ban biên tập BehindLines
Rùa caretta (Caretta caretta), được IUCN xếp vào nhóm "sắp nguy cấp", đang làm tổ ngày càng nhiều ở phía tây Địa Trung Hải, nơi tổ của chúng trước đây hiếm gặp. Ngày 6/11, Mongabay đăng một phóng sự về các khu nghỉ dưỡng ven biển ở Ý và Tây Ban Nha đang học cách chia sẻ bãi cát với loài rùa này.
Dịch chuyển về phía tây
Trước đây, việc làm tổ ở Địa Trung Hải tập trung ở lưu vực phía đông và trung tâm, chủ yếu tại Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ và Síp; phía tây chủ yếu là nơi kiếm ăn của rùa non. Theo Mongabay, tổ trứng xuất hiện ở đó trong năm thập kỷ qua, tại Ý, Pháp và Tây Ban Nha. Tổ đầu tiên được xác nhận ở Tây Ban Nha có từ năm 2001, và việc làm tổ ở đây diễn ra đều đặn hằng năm từ 2014. Cơ quan chấp hành châu Âu CINEA cho biết dự án LIFE TURTLENEST ghi nhận hơn 700 tổ ở Ý năm 2025, so với 443 tổ năm 2023 và 601 tổ năm 2024.
Sandra Hochscheid, thuộc Trạm Động vật học Anton Dohrn ở Naples, mô tả một sự mở rộng được quan sát "trong thời gian thực". Carlos Carreras, Đại học Barcelona, dựa vào dữ liệu hệ gen: những con cái mới làm tổ dường như đến từ các quần thể đã có sẵn, có họ hàng với rùa ở Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ và vùng Caribe. Ông cho rằng biển ấm hơn làm rùa non lớn nhanh hơn, nên trưởng thành sớm hơn.
Bãi biển, ánh sáng và mùa du lịch
Mặt trái của tin tốt này là sức ép từ con người. Mongabay lưu ý rằng khoảng 27.000 cơ sở bãi biển tư nhân chiếm gần 43% bãi biển của Ý. CINEA nêu hai mối đe dọa lớn: máy dọn cát có thể nghiền nát trứng chôn sâu chỉ vài chục centimet, và ô nhiễm ánh sáng làm rùa mẹ và rùa con mất phương hướng. Một nghiên cứu tháng 7/2026 của nhóm bà (Mme) Hochscheid, được Mongabay trích dẫn, cho thấy 87% tổ ở vùng Campania chịu ánh sáng ven bãi vào năm 2022 và 2023, và 82% cần con người can thiệp.
Thái độ đang thay đổi: Leda Tonizello, thuộc hiệp hội ELSA ETS, kể rằng lúc đầu cổng các cơ sở bãi biển đóng với những người bảo vệ rùa và dấu vết bị xóa đi. Tại Ascea, hệ thống chiếu sáng thấp, thân thiện với rùa đã được lắp trên đường dạo ven biển, và từ năm 2027, theo Mongabay, việc tuân thủ tiêu chuẩn chiếu sáng tác động thấp sẽ là bắt buộc đối với các nhượng quyền bãi biển. "Bảo vệ môi trường cũng là một chiến lược kinh tế", thị trưởng Stefano Sansone nói.
Những điều còn phải làm rõ
Dự án LIFE TURTLENEST, khởi động năm 2023, được Liên minh châu Âu đồng tài trợ và do tổ chức phi chính phủ Legambiente điều phối cùng các đối tác Ý, Tây Ban Nha và Pháp. Người phụ trách, Stefano Di Marco, nhận định các con số gần đây kể "một câu chuyện hai mặt". Mongabay cho biết các nhà nghiên cứu đang lập bản đồ nhiệt của bờ biển Tây Ban Nha và kiểm tra cát để dự đoán bãi nào sẽ còn phù hợp. Nếu nhiệt độ tiếp tục tăng, Francesca Capanni của Đại học Siena cảnh báo, môi trường sống thích hợp có thể thu hẹp.