Tiếng ồn của con người đảo lộn đời sống động vật hoang dã
· Ban biên tập BehindLines
Gần như không có môi trường sống nào trên hành tinh thoát khỏi tiếng ồn của hoạt động con người, và động vật phải trả giá. Đó là kết luận của một phân tích đăng ngày 5 tháng 11 trên tạp chí Science của Hansjoerg Kunc và Rouven Schmidt, thuộc Đại học Queen's Belfast, Vương quốc Anh. New Scientist và tạp chí Anthropocene đã đưa tin về công trình này.
Một tổng hợp trên 177 loài
Theo Anthropocene, hai nhà nghiên cứu đã gom 214 nghiên cứu về 177 loài, từ những con bọ cánh cứng nhỏ đến cá voi, trên sáu châu lục. Họ chọn các thí nghiệm có đối chứng, giúp quy các tác động cho chính tiếng ồn một cách chắc chắn hơn. Hầu như mọi phản ứng sinh lý được xem xét "đều cho thấy có tác động", Hansjoerg Kunc tóm tắt với New Scientist.
Tử vong, săn mồi và chạy khỏi vùng ồn ào
Theo New Scientist, ở môi trường ồn ào, tỷ lệ tử vong của các loài được nghiên cứu tăng trung bình 138 %. Anthropocene đưa ra một ví dụ: nơi 10 con trên 100 con sẽ chết nếu không có tiếng ồn của con người thì có 24 con chết khi có nó. Theo Kunc và Schmidt, được tạp chí của Anh dẫn lại, kẻ săn mồi phải nỗ lực gấp 2,5 lần để bắt được ít hơn 25 % con mồi. Theo Anthropocene, động vật cũng tránh các vùng ồn ào, nơi số lượng của chúng thấp hơn 37 %. Không phải loài nào cũng thiệt: Kunc lưu ý một số kẻ săn mồi được lợi vì tiếng ồn xua con mồi ra khỏi chỗ ẩn, nhưng theo ông, tác động chung lên hệ sinh thái vẫn là tiêu cực.
Hướng đi để lấy lại sự yên tĩnh
Theo New Scientist, tiếng ồn nền của các đại dương cao hơn khoảng mười lần so với năm 1950. Carlos Duarte, chuyên gia về tiếng ồn đại dương tại một trường đại học ở Ả Rập Xê Út, chủ trương đặt giới hạn âm học trong các khu bảo tồn biển và thấy tàu thuyền, phà chạy điện là cách làm bờ biển yên tĩnh hơn. Rachel Buxton, thuộc Đại học Carleton ở Canada, cho biết ở các vườn quốc gia Mỹ như Yellowstone, các khu yên tĩnh làm giảm tiếng ồn do du khách gây ra từ 3 đến 5 decibel. Bà cũng đề xuất đóng một số tuyến đường vào những thời điểm nhất định, hoặc đổi lộ trình máy bay để tránh các vùng hoang dã. Kunc khuyến nghị lập các khu ít ồn để động vật có một nơi trú ẩn âm thanh thực sự.
Vì sao điều này quan trọng
Theo Duarte, tiếng ồn biến mất ngay khi ngừng lại, không như những chất ô nhiễm tồn tại lâu; ông dẫn mức giảm khoảng 20 % tiếng ồn đại dương trong đại dịch covid-19. Kunc kêu gọi bảo vệ cảnh quan âm thanh nghiêm túc như bảo vệ rừng hay đất ngập nước. Các con số được nêu là giá trị trung bình rút ra từ toàn bộ các thí nghiệm có đối chứng đã phân tích.