Bangladesh: ngành may mặc rúng động vì cuộc chiến về lương tối thiểu
· Ban biên tập BehindLines · Cập nhật
Tại Bangladesh, hàng trăm nhà máy may mặc bị gián đoạn bởi các cuộc biểu tình của công nhân đòi tăng lương trong bối cảnh chi phí sinh hoạt leo thang. Theo Al Jazeera, phong trào bước sang ngày thứ ba vào thứ Hai 2/11/2026 tại Savar, Ashulia và Gazipur, với lực lượng cảnh sát được triển khai dày đặc tại khu công nghiệp Mirpur ở Dhaka. Ngày 1/11, chính phủ đã lập một hội đồng lương tối thiểu để xem xét lại tiền lương của ngành này.
Diễn biến
Theo Al Jazeera, khoảng 500 nhà máy đã bị đóng cửa tạm thời kể từ khi các cuộc biểu tình bắt đầu vào thứ Bảy 31/10. Hàng nghìn công nhân xuống đường và phải đối mặt với hơi cay và lựu đạn gây choáng của cảnh sát. Tờ The Daily Star, dẫn báo cáo tình hình của hiệp hội chủ doanh nghiệp BGMEA, đưa ra con số nhỉnh hơn: ít nhất 529 nhà máy ở nhiều khu công nghiệp đã tuyên bố nghỉ vào ngày 1/11. Theo BGMEA, do Reuters dẫn lại qua Business Recorder, 529 nhà máy đã đóng cửa và 987.190 công nhân đã rời nơi làm việc trong ngày đó; một quan chức BGMEA còn nói với Arab News về 700 đến 800 nhà máy hôm thứ Hai. Các con số này không tạo thành một thống kê thống nhất vì ngày và phạm vi thống kê chưa được đồng bộ. Tờ báo cũng cho biết các vụ xô xát có cả đốt phá và chặn đường, và cảnh sát đã dùng hơi cay cùng vòi rồng ở Ashulia.
Công nhân đòi gì
Theo Al Jazeera, người biểu tình yêu cầu mức lương tối thiểu hằng tháng là 30.000 taka (242 đô la), so với 12.500 taka (101 đô la) hiện nay, tức hơn gấp đôi. Phóng viên Tanvir Chowdhury của Al Jazeera tại Dhaka nói mức lương hiện nay "không đủ vì chi phí sinh hoạt tăng" và công nhân muốn có "một phần" từ ngành xuất khẩu.
Hội đồng lương tối thiểu
Cũng theo Al Jazeera, Thủ tướng Tarique Rahman đã họp khẩn với các bộ trưởng và cố vấn vào ngày 1/11. The Daily Star nêu rõ hội đồng do một thẩm phán, ông Sheikh Ashfaqur Rahman, làm chủ tịch và có sáu thành viên đến từ giới chủ, người lao động và một nhóm độc lập. Theo tờ báo, Điều 139 của luật lao động buộc hội đồng nộp khuyến nghị trong vòng sáu tháng, thời hạn mà chính phủ có thể gia hạn theo đề nghị của hội đồng. Luật lao động sửa đổi yêu cầu lương phải được rà soát ba năm một lần để tính đến lạm phát, và một đợt xem xét khác về cơ cấu lương ngành may mặc dự kiến vào tháng 12.
Những lần tăng lương trước đây
The Daily Star điểm lại mức lương tối thiểu hằng tháng của ngành: 627 taka năm 1986, 930 năm 1994, 1.662 năm 2006 sau những bất ổn của công nhân, 3.000 năm 2010, 5.300 năm 2013, 8.000 năm 2018, rồi 12.500 năm 2023, lần điều chỉnh mà các bậc lương giảm từ năm xuống bốn. Như vậy khoảng cách giữa các lần tăng thay đổi rất nhiều, từ tám rồi mười hai năm lúc đầu, xuống còn ba hoặc bốn năm trong giai đoạn 2006-2013, rồi năm năm.
Lập trường của các đại diện
Theo The Daily Star, tại một cuộc họp báo ở Dhaka, hai đại diện người lao động trong hội đồng đã kêu gọi người biểu tình quay lại làm việc. Ông Babul Akhter, tổng thư ký Liên đoàn Công nhân May mặc và Công nghiệp Bangladesh, đọc một tuyên bố bằng văn bản nói rằng hội đồng sẽ nỗ lực để lương tăng từ tháng 1. Ông yêu cầu thả những người bị giam giữ vì biểu tình, rút các vụ kiện, và không sa thải, quấy rối hay đưa công nhân vào danh sách đen. Trong bài của Al Jazeera, ông cho rằng Bangladesh có mức lương may mặc "thuộc hàng thấp nhất thế giới" và các chủ xưởng không trả nổi mức lương thích đáng thì nên đàm phán giá tốt hơn với người mua quốc tế.
Ông Mahmud Hasan Khan, chủ tịch hiệp hội nhà sản xuất và xuất khẩu BGMEA, đáp rằng chính phủ đã hành động bằng việc lập hội đồng và ông kỳ vọng công nhân để hội đồng làm việc. Ông cảnh báo rằng nếu biểu tình tiếp diễn hôm thứ Hai, các nhà máy sẽ áp dụng quy định "không làm việc, không trả lương".
Những vấn đề kinh tế
Theo Al Jazeera, ngành may mặc có quy mô khoảng 38 tỉ đô la và là nguồn thu xuất khẩu cũng như việc làm quan trọng. Bangladesh cạnh tranh ở đây với Việt Nam, Campuchia và Ấn Độ. Giới chủ viện dẫn chi phí tăng, sự bất định của thị trường năng lượng liên quan đến cuộc chiến của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, và nhu cầu chậm lại ở một số thị trường xuất khẩu. Vì vậy hội đồng sẽ phải dung hòa yêu sách tăng lương cao với khả năng cạnh tranh của một ngành phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu.