Bản đồ 25 triệu tế bào của hạch nền trong não
· Ban biên tập BehindLines
Các nhà nghiên cứu từ nhiều nước đã công bố bản đồ tế bào chi tiết nhất cho đến nay của hạch nền, một vùng nằm sâu trong não. Theo đài phát thanh Mỹ NPR (bản tin ngày 16 tháng 11) và tạp chí Nature (bài đăng ngày 12 tháng 11), bản đồ này bao gồm khoảng 25 triệu tế bào lấy từ người và hai loài linh trưởng.
Một vùng nhỏ với vai trò lớn
Theo NPR, hạch nền chỉ chiếm khoảng 2% thể tích não, cỡ một viên kẹo cao su. Hongkui Zeng, giám đốc khoa học não tại Viện Allen ở Seattle, cho biết chúng tham gia kiểm soát vận động, đưa ra quyết định và hình thành thói quen. Nature nói thêm rằng chúng có liên quan đến các bệnh như Parkinson và Huntington, tâm thần phân liệt, rối loạn lưỡng cực và nghiện.
Bản đồ gồm những gì
Theo Nature, bản đồ tập hợp 25,5 triệu tế bào: 21 triệu từ sáu người, 3 triệu từ ba con khỉ macaque và 1,5 triệu từ hai con khỉ marmoset. Kết quả được mô tả trong 26 bài báo đăng trên các tạp chí thuộc nhóm Cell và trên Neuron, thành quả hợp tác của hàng trăm nhà nghiên cứu ở chín quốc gia. NPR cho biết các nhóm đã ghi lại vị trí của tế bào và các gen mà chúng sử dụng, và công trình kéo dài ba năm này chủ yếu do National Institutes of Health của Mỹ tài trợ.
Theo Nature, việc so sánh giữa các loài giúp xác định 61 loại tế bào chung của người, khỉ macaque và khỉ marmoset, được bảo tồn suốt 76 triệu năm. Ở thể vân, cấu trúc lớn nhất của vùng này, một nghiên cứu tìm thấy sáu vùng có dấu ấn phân tử khác biệt, dù các tế bào trông giống hệt nhau dưới kính hiển vi, theo nhà sinh học thần kinh Evan Macosko, được Nature trích dẫn. Một nghiên cứu khác, trên gần bốn triệu tế bào từ 178 người hiến tặng trưởng thành đã qua đời, cho thấy thành phần tế bào khác nhau giữa từng người.
Các phản ứng
Ana Muñoz-Manchado của Đại học Cádiz nói về một "cuốn từ điển khổng lồ" mà lĩnh vực này cần, theo Nature. Satrajit Ghosh của MIT so sánh nó với dự án bộ gen người, NPR cho biết. Talia Lerner của Center for Addiction and Mental Health ở Toronto, người không tham gia công trình, xem đây là một điểm khởi đầu, theo NPR. Kamran Khodakhah của Albert Einstein College of Medicine, cũng nằm ngoài dự án, thấy đây là một khuôn mẫu có thể áp dụng cho các vùng não khác, theo NPR.
Vì sao điều này quan trọng
Bản đồ này đóng vai trò bản đồ tham chiếu: theo NPR, nó cho thấy có những tế bào nào, thuộc loại gì, nằm ở đâu và dùng những gen nào. Cũng theo NPR, các nhóm dự kiến có bộ dữ liệu cho toàn bộ não vào cuối năm sau và công bố trong những năm tiếp theo. Đây là nghiên cứu cơ bản mô tả tế bào: công trình này không đưa ra phương pháp điều trị nào và không có lời khuyên sức khỏe nào.